อยากขอนั่งตรงนี้ ขอยืมปากกา หรือขอใช้โทรศัพท์ชั่วครู่ คำถามที่ใช้ได้คือ คำกริยารูป て + もいいですか ประมาณว่า “ขอ…ได้ไหม” จุดสำคัญคือดูว่า ใครเป็นคนทำสิ่งนั้น ไม่ใช่แค่จำคำแปลไทยว่า “ได้ไหม”
ลองเทียบสองประโยคนี้ก่อน:
- 窓を開けてもいいですか。 — ขอเปิดหน้าต่างได้ไหม → เราจะเป็นคนเปิด
- 窓を開けてもらえますか。 — ช่วยเปิดหน้าต่างให้หน่อยได้ไหม → ขอให้อีกฝ่ายเปิด
บทนี้ฝึกการขออนุญาตทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยตัวเอง พร้อมวิธีรอฟังคำตอบ ตัวอย่างทั้งหมดเป็นสถานการณ์สมมติสำหรับฝึกภาษา ไม่ใช่ข้อกำหนดของสถานที่จริง
〜てもいいですか สร้างประโยคอย่างไร
เปลี่ยนคำกริยาเป็นรูป て แล้วเติม もいいですか ถ้ารูป て ของคำนั้นลงท้ายด้วย で ให้คง で ไว้ เช่น 読んでもいいですか ไม่เปลี่ยนกลับเป็น て
บนมือถือ เลื่อนตารางซ้าย–ขวาเพื่ออ่านครบทุกช่อง
| คำกริยา | รูป て | ประโยคขออนุญาต |
|---|---|---|
| 開ける（あける）เปิด | 開けて | 開けてもいいですか。ขอเปิดได้ไหม |
| 借りる（かりる）ยืม | 借りて | 借りてもいいですか。ขอยืมได้ไหม |
| 使う（つかう）ใช้ | 使って | 使ってもいいですか。ขอใช้ได้ไหม |
| 読む（よむ）อ่าน | 読んで | 読んでもいいですか。ขออ่านได้ไหม |
อย่าเติม もいいですか หลังรูปพจนานุกรมตรง ๆ: 使うもいいですか ไม่ใช่รูปที่ต้องการ ให้ใช้ 使ってもいいですか
หลักการรูป て และการถามอนุญาตนี้ตรวจสอบกับ บท Vてもいいです ของมหาวิทยาลัยภาษาต่างประเทศโตเกียว
เลือกคำถามจากสิ่งที่เราจะทำ
ขอยืมของ: บอกสิ่งที่ต้องการให้ชัด
このペンを借りてもいいですか。
この ペンを かりても いいですか。
ขอยืมปากกาด้ามนี้ได้ไหม
ถ้ามีปากกาหลายด้าม การใช้ このペン พร้อมชี้อย่างสุภาพช่วยบอกว่าหมายถึงด้ามไหน อย่าเพิ่งหยิบก่อนอีกฝ่ายตอบ
ขอวางของ: ระบุบริเวณที่จะใช้
ここに荷物を置いてもいいですか。
ここに にもつを おいても いいですか。
ขอวางสัมภาระตรงนี้ได้ไหม
ประโยคนี้ถามเรื่องวางของ ตรงนี้ ไม่ได้หมายถึงขอให้พนักงานรับฝากหรือช่วยเฝ้าของ หากต้องการบริการรับฝาก ต้องถามเรื่องบริการนั้นแยกต่างหาก
ขอทำบางอย่างชั่วครู่: เติมเวลาได้
ここで少し電話してもいいですか。
ここで すこし でんわしても いいですか。
ขอคุยโทรศัพท์ตรงนี้สักครู่ได้ไหม
ใช้เมื่อไม่แน่ใจว่าบริเวณนั้นคุยโทรศัพท์ได้หรือไม่ ถ้ามีป้ายห้ามอยู่แล้ว ให้ทำตามป้าย ไม่ใช้ประโยคสุภาพเป็นเหตุผลในการฝ่าฝืน
ขอใช้สิ่งของ: อย่าสับสนกับการขอให้ทำแทน
この椅子を使ってもいいですか。
この いすを つかっても いいですか。
ขอใช้เก้าอี้ตัวนี้ได้ไหม
เราจะใช้เก้าอี้เอง ไม่ได้ขอให้อีกฝ่ายนั่งหรือย้ายเก้าอี้ หากต้องการให้อีกฝ่ายช่วยทำอะไร ให้ระบุการกระทำนั้นในประโยคขอร้อง
てもいいですか กับ てもらえますか: เปลี่ยนนิดเดียว คนทำเปลี่ยน
บนมือถือ เลื่อนตารางซ้าย–ขวาเพื่ออ่านครบทุกช่อง
| สิ่งที่ต้องการ | ตัวอย่าง | ใครทำ |
|---|---|---|
| ขอเปิดหน้าต่างเอง | 窓を開けてもいいですか。 | ผู้ถามเปิด |
| ขอให้อีกฝ่ายเปิด | 窓を開けてもらえますか。 | ผู้ฟังเปิดให้ |
| ขออ่านเอกสารเอง | この資料を読んでもいいですか。 | ผู้ถามอ่าน |
| ขอให้อีกฝ่ายอ่าน | この資料を読んでもらえますか。 | ผู้ฟังอ่านให้ |
คำอ่านที่ใช้ในตาราง: 窓（まど）หน้าต่าง、開ける（あける）เปิด、資料（しりょう）เอกสาร、読む（よむ）อ่าน
วิธีตรวจตัวเองก่อนพูดคือถามว่า “ฉันจะลงมือเอง หรืออยากให้อีกฝ่ายทำให้?” ถ้าขออนุญาตทำเอง ใช้ てもいいですか ถ้าขอให้อีกฝ่ายทำให้ ตัวเลือกหนึ่งคือ てもらえますか
อาจได้ยินรูปยาวอย่าง 〜てもらってもいいですか ด้วย อย่าสรุปว่าเป็นการขอทำเองเพียงเพราะท้ายประโยคมี てもいいですか ให้ดูคำว่า もらう และความหมายของทั้งประโยค สำหรับผู้เริ่มต้น ฝึกสองรูปในตารางให้คล่องก่อนก็พอ ประเด็นเรื่องการขออนุญาตกับการขอร้องอ้างอิง คำอธิบายเรื่องวิธีขอร้องของสำนักงานวัฒนธรรมญี่ปุ่น ข้อ 3
ถ้าต้องการทบทวนการขอสิ่งของหรือขอให้ทำอะไร อ่านต่อที่ お願いします กับ ください ต่างกันอย่างไร
ถามแล้วต้องรอฟังคำตอบ
บทสนทนาฝึกในห้องทำงาน:
A：すみません。このペンを借りてもいいですか。
ขอโทษนะ ขอยืมปากกาด้ามนี้ได้ไหม
B：はい、どうぞ。
ได้เลย เชิญ
A：ありがとうございます。使ったら返します。
ขอบคุณ ใช้เสร็จแล้วจะคืน
คำอ่านประโยคสุดท้าย: つかったら かえします。
แต่ถ้า B ตอบ すみません。今、使っています。（いま、つかっています。）“ขอโทษนะ ตอนนี้ใช้อยู่” ให้ตอบ わかりました。 “เข้าใจแล้ว” และไม่หยิบไปใช้
คำตอบอย่าง ちょっと…… อาจเป็นการปฏิเสธแบบอ้อม ไม่ได้หมายถึง “ใช้ได้นิดหน่อย” เสมอไป หากยังไม่เข้าใจให้ถามยืนยัน อย่าถือว่าความเงียบหรือรอยยิ้มคือการอนุญาต เรื่องความหมายของ いいです ในคำตอบ อ่านแยกได้ที่ いいです แปลว่าตกลงหรือไม่เอา
ฟังคำตอบไม่ทัน ใช้ すみません。もう一度お願いします。 ขอให้อีกฝ่ายพูดซ้ำ แล้วดูตัวเลือกเพิ่มเติมใน ประโยคขอให้พูดซ้ำและพูดช้าลง
อยากสุภาพขึ้น ใช้ てもよろしいですか ได้ไหม
ได้ เช่น この資料を見てもよろしいですか。（この しりょうを みても よろしいですか。）“ขอดูเอกสารนี้ได้ไหม” เป็นทางการกว่า てもいいですか
อย่างไรก็ตาม ประโยคที่ยาวขึ้นไม่ได้ทำให้ทุกสถานการณ์เหมาะสมขึ้นโดยอัตโนมัติ ควรถามคนที่ตัดสินใจเรื่องนั้นได้ บอกสิ่งที่ต้องการให้ชัด และให้โอกาสอีกฝ่ายปฏิเสธ
ลองเลือกประโยคให้ตรงเจตนา
- คุณจะเปิดหน้าต่างเอง แต่ต้องถามคนที่อยู่ในห้องก่อน เลือก 開けてもいいですか หรือ 開けてもらえますか?
- คุณถือของอยู่และอยากให้เพื่อนเปิดหน้าต่างให้ เลือกรูปไหน?
- ต้องการขออ่านเอกสารเอง: 読んてもいいですか หรือ 読んでもいいですか?
- คุณขอยืมปากกา แต่อีกฝ่ายตอบว่ากำลังใช้อยู่ ควรหยิบไปเลยหรือรอก่อน?
เฉลยพร้อมเหตุผล
- 開けてもいいですか — เราจะเปิดเอง จึงถามอนุญาต
- 開けてもらえますか — ขอให้เพื่อนเปิดให้
- 読んでもいいですか — 読む เปลี่ยนเป็น 読んで แล้วเติม もいいですか
- ยังไม่หยิบ — อีกฝ่ายยังใช้อยู่ ตอบรับว่าเข้าใจแล้วและหาทางเลือกอื่น
จำสั้น ๆ ว่า “ขอทำเอง” กับ “ขอให้ทำให้” ต้องเลือกคนทำให้ถูกก่อน แล้วค่อยเลือกประโยค ถามให้ชัด ฟังคำตอบ และเคารพคำตอบนั้น เท่านี้ก็เริ่มนำไปฝึกในสถานการณ์ใกล้ตัวได้
