閉める กับ 閉じる ต่างกันอย่างไร? ปิดประตู ปิดหนังสือ และหลับตาเป็นภาษาญี่ปุ่น

閉める（しめる）และ 閉じる（とじる）ต่างก็แปลว่า “ปิด” ได้ แต่จับคู่กับสิ่งที่ปิดไม่เหมือนกันทั้งหมด ถ้าต้องการพูดให้เป็นธรรมชาติ ให้จำเป็นคู่ เช่น 引き出しを閉める ปิดลิ้นชัก และ 本を閉じる ปิดหนังสือ แทนการจำว่า “ปิด” ใช้คำเดียวได้ทุกกรณี

อย่าแบ่งเป็นกฎตายตัวว่า 閉める ใช้กับของแข็ง ส่วน 閉じる ใช้กับของอ่อน เพราะหนังสือก็ใช้ 閉じる และประตูก็ใช้ได้ทั้งสองคำในหลายบริบท บทเรียนนี้เน้นคู่คำที่นำไปใช้ได้ง่าย พร้อมจุดที่ความหมายซ้อนกัน

1. เริ่มจากสิ่งของที่มักใช้คู่กัน

ตารางนี้เป็นคู่คำสำหรับฝึก ไม่ใช่รายการห้ามใช้คำอื่นทุกกรณี โดยเฉพาะประตูหรือฝามีบริบทที่ใช้ 閉める และ 閉じる แทนกันได้ ส่วน “หลับตา” ให้จำ 目を閉じる ไม่ใช้ ×目を閉める เป็นรูปปกติ

ลองใช้ประโยคสั้น ๆ ที่มีเหตุผลหรือเวลาเพิ่มเข้าไป:

• 寒いので、窓を閉めてください。 อากาศหนาว กรุณาปิดหน้าต่าง
• 使ったら、引き出しを閉めてください。 ใช้เสร็จแล้วกรุณาปิดลิ้นชัก
• 読むのをやめて、本を閉じました。 หยุดอ่านแล้วปิดหนังสือ
• 少し目を閉じて休みます。 จะหลับตาพักสักหน่อย

2. ประตูใช้ 閉じる ไม่ได้หรือ?

ใช้ได้ เช่น ドアを閉める และ ドアを閉じる ต่างก็ใช้บอกการปิดประตูได้ จึงไม่ควรแก้ 閉じる เป็น 閉める ทุกครั้งที่เห็นคำว่า ドア

เวลาพูดเรื่องงานบ้านหรือขอให้คนปิดประตู ドアを閉めてください เป็นประโยคพื้นฐานที่นำไปใช้ได้ ส่วน ドアが閉じます พบได้เมื่อบอกว่าประตูกำลังจะปิด โดยมองที่การเปลี่ยนสภาพของประตู

จุดสำคัญตรงนี้ไม่ใช่แค่เลือกคำว่า “ปิด” แต่ต้องดูว่า ใครเป็นผู้ปิด หรือ สิ่งนั้นปิดลง ด้วย

3. 閉める・閉まる・閉じる กับ を และ が

閉める ใช้เมื่อมีผู้ทำให้บางสิ่งปิด สิ่งที่ถูกปิดจึงใช้ を ส่วน 閉まる（しまる） บอกว่าสิ่งนั้นปิดลง โดยไม่เน้นผู้กระทำ

• 私はドアを閉めました。 ฉันปิดประตู
• ドアが閉まりました。 ประตูปิดแล้ว

สำหรับ 閉じる มีได้ทั้งการใช้แบบมีกรรมและแบบบอกการเปลี่ยนสภาพ จึงใช้ได้ทั้ง ドアを閉じる และ ドアが閉じる ตามความหมายของประโยค

ดังนั้น หากต้องการบอกว่า “ประตูปิดเอง” ไม่ใช้ ×ドアが閉めました ให้เปลี่ยนเป็น ドアが閉まりました หรือ ドアが閉じました ตามบริบท

อ่านคู่ฝั่ง “เปิด” ต่อใน 開ける กับ 開く แล้วลองสังเกต を・が โดยไม่แปลจากภาษาไทยอย่างเดียว

4. รูปสุภาพและรูปขอร้องที่ใช้บ่อย

閉める และ 閉じる ต่างเป็นกริยาที่ตัด る ก่อนเติมรูปต่อไปนี้ แต่ระวังอย่านำรูปผันของ 閉まる มาปน

ส่วน 閉まる → 閉まって／閉まりました เป็นอีกแบบหนึ่ง เช่น ドアが閉まってから出発します。 “จะออกเดินทางหลังจากประตูปิด” อย่าเขียน ×閉まて

5. 店を閉める กับ 店を閉じる ต้องอ่านบริบท

店を閉める ใช้ได้ทั้งปิดร้านเมื่อจบการขายในวันนั้นและเลิกกิจการ ส่วน 店を閉じる มักใช้ในความหมายเลิกกิจการ แต่ไม่ควรใช้คำกริยาเพียงคำเดียวตัดสินทุกสถานการณ์

• 今日は早めに店を閉めます。 วันนี้จะปิดร้านเร็วกว่าปกติ
• 来月、この店を閉じる予定です。 มีแผนจะปิดร้านนี้ในเดือนหน้า

ประโยคที่สองชวนให้เข้าใจว่าเลิกกิจการ แต่หากเรื่องระยะเวลาสำคัญ ให้ถามให้ชัดว่าเป็นการพักชั่วคราวหรือปิดถาวร ไม่เดาว่าจะไม่มีวันเปิดอีกจากคำว่า 閉じる เพียงอย่างเดียว

6. 閉める ไม่ใช่ 締める

ทั้งสองคำอ่านว่า しめる แต่ใช้คันจิต่างกัน เมื่อพูดถึงการปิดช่องเปิด เช่น หน้าต่าง ใช้ 閉める ส่วนการทำให้แน่นหรือไม่หลวม เช่น ขันสกรู ใช้ 締める

• 窓を閉める ปิดหน้าต่าง
• ねじを締める ขันสกรูให้แน่น

ในการพิมพ์ภาษาญี่ปุ่น โปรแกรมอาจเสนอคันจิหลายแบบ ให้ตรวจความหมายหลังแปลงตัวอักษรด้วย ไม่เลือกเพียงเพราะอ่านออกเสียงเหมือนกัน

7. แบบฝึกพร้อมเฉลย

ข้อ 1 ต้องการบอกว่า “กรุณาปิดหนังสือ” เลือก 本を閉めてください หรือ 本を閉じてください?

ดูเฉลยข้อ 1

本を閉じてください。 หนังสือใช้คู่กับ 閉じる ในความหมายนี้

ข้อ 2 แก้ประโยคให้หมายถึง “ประตูปิดแล้ว”: ドアが閉めました。

ดูเฉลยข้อ 2

ドアが閉まりました。 หรือ ドアが閉じました。 ถ้าจะใช้ 閉めました ต้องเป็นโครงสร้างที่คนปิดประตู เช่น 私がドアを閉めました。

ข้อ 3 เติมคันจิให้ตรงกับ “ขันสกรูให้แน่น”: ねじを（し）める。

ดูเฉลยข้อ 3

ねじを締める。 ใช้ 締 เพราะหมายถึงทำให้แน่น ไม่ใช่ปิดประตูหรือช่องเปิด

ข้อ 4 ประโยค ドアを閉じてください ผิดเพราะประตูต้องใช้ 閉める เท่านั้น จริงไหม?

ดูเฉลยข้อ 4

ไม่จริง ドアを閉じる ใช้ได้ ความหมายของ 閉じる กับ 閉める ซ้อนกันเมื่อใช้กับประตู ไม่ควรตั้งกฎว่าของชิ้นหนึ่งใช้ได้เพียงคำเดียวทุกบริบท

สรุป: จำสิ่งของคู่กับกริยา แล้วตรวจว่าใครทำ

เริ่มจาก 窓を閉める・引き出しを閉める・本を閉じる・目を閉じる จากนั้นตรวจว่าเรากำลังบอกการกระทำของคนหรือสภาพของสิ่งของ ถ้าเป็น ドアが… ให้พิจารณา 閉まる หรือ 閉じる ไม่ใช้ 閉める แทนตรง ๆ

เลือกบทเรียนต่อไปที่ ศูนย์เรียนภาษาญี่ปุ่น

แหล่งอ้างอิง

ตรวจสอบข้อมูลภาษาเมื่อ 2026-09-20 ตัวอย่างและแบบฝึกเรียบเรียงขึ้นใหม่

• 小学館『デジタル大辞泉』「閉じる」และหมายเหตุการใช้ ผ่านコトバンク
• 小学館『デジタル大辞泉』「締める／閉める」ผ่านコトバンク
• 日本漢字能力検定協会：漢字と送りがな②