เพื่อนถามว่าทริปจะไปวันไหน คุณตอบได้ว่า 日程が決まりました。 — กำหนดวันได้แล้ว แต่ถ้าอยากบอกว่าตัวเองเป็นคนเลือกวัน ใช้ 私が日程を決めました。 — ฉันเป็นคนกำหนดวัน สองประโยคพูดถึงวันเดียวกัน แต่เล่าเรื่องคนละมุม
ภาษาไทยอาจย่อทั้งคู่เป็น “ตัดสินใจแล้ว” จึงต้องดูว่าประโยคญี่ปุ่นกำลังบอกผลที่ได้ หรือกำลังบอกว่าใครลงมือเลือก บทนี้ใช้การนัดวัน เลือกร้าน และตอบว่า “ยังไม่กำหนด” เป็นสถานการณ์สมมติ ไม่ใช่เรื่องที่ผู้เขียนอ้างว่าเกิดขึ้นจริง
วันกำหนดแล้ว: 日程が決まる
旅行の日程が決まりました。
Ryokō no nittei ga kimarimashita.
กำหนดวันเดินทางได้แล้ว
สิ่งที่เป็นประธานคือ 日程 (nittei — กำหนดการหรือช่วงวัน) ส่วน 決まる บอกว่าข้อสรุปนั้นลงตัวแล้ว ยังไม่ได้บอกว่าใครเป็นคนเลือก อาจมีเพื่อนสามคนคุยกันจนตกลงได้ หรือมีคนหนึ่งจัดการให้ก็ได้
เพราะฉะนั้น 決まる ไม่ได้หมายความว่าไม่มีคนตัดสินใจอยู่เบื้องหลัง ที่ไม่ปรากฏในประโยคคือผู้ตัดสินใจ ไม่ใช่ว่าข้อสรุปเกิดขึ้นเองโดยไม่มีสาเหตุ
集合場所が決まりました。
Shūgō basho ga kimarimashita.
กำหนดจุดนัดพบได้แล้ว
คำถามต่อที่ยังมีประโยชน์คือ “ที่ไหน?” ไม่ใช่ถามซ้ำว่ามีข้อสรุปหรือยัง เช่น どこですか。 (Doko desu ka.) เมื่อบริบทชัดว่าเพิ่งคุยเรื่องจุดนัดพบ
เป็นคนเลือก: 日程を決める
私が旅行の日程を決めました。
Watashi ga ryokō no nittei o kimemashita.
ฉันเป็นคนกำหนดวันเดินทาง
คราวนี้ 私 เป็นผู้ตัดสินใจ ส่วน 日程 เป็นสิ่งที่ตัดสินใจ เลยใช้ を กับ 日程 ไม่ใช่ が แบบประโยคแรก
みんなで集合場所を決めましょう。
Minna de shūgō basho o kimemashō.
มาช่วยกันกำหนดจุดนัดพบเถอะ
決める ใช้กับการตัดสินใจร่วมกันได้ ไม่ได้จำกัดว่าต้องมีคนเดียวเลือก การใช้ みんなで บอกวิธีทำร่วมกัน ไม่ได้เปลี่ยน 決める ให้กลายเป็น 決まる
เริ่มจากภาพสองแบบนี้ก่อน: 集合場所が決まる มองข้อสรุปเรื่องสถานที่; 集合場所を決める มองการกำหนดสถานที่ หากอยากฝึกมุมผู้กระทำกับสภาพของสิ่งหนึ่งจากอีกคู่ ลองบท 開ける กับ 開く แล้วกลับมาดูว่าเรื่อง “กำหนดวัน” เลือกเล่ามุมไหน
เห็น が แล้วเลือก 決まる ทันทีไม่ได้
ลองดูประโยค 私が日程を決めました。 อีกครั้ง ในประโยคนี้ก็มี が แต่ が อยู่หลัง 私 ไม่ได้อยู่หลัง 日程 การมองหา が ทั้งประโยคแล้วเลือกกริยาอัตโนมัติจึงทำให้ตอบผิดได้
ให้จับคู่คำนามกับหน้าที่ของมัน:
- 日程が決まりました。 — 日程 เป็นสิ่งที่มีข้อสรุป
- 私が日程を決めました。 — 私 เป็นผู้กำหนด; 日程 เป็นสิ่งที่ถูกเลือกกำหนด
เมื่อคุยกันอยู่แล้ว ภาษาญี่ปุ่นอาจละ 私 ได้ เช่น 日程を決めました。 แต่การละผู้พูดไม่ได้ทำให้ความหมายกลายเป็น 決まりました สิ่งที่เล่ายังคงเป็นการตัดสินใจกำหนดวัน
は ก็อาจปรากฏได้เมื่อยกเรื่องหนึ่งขึ้นมาพูด เช่น 日程はもう決まりました。 — ส่วนวันเดินทางนั้นกำหนดแล้ว อย่าใช้กฎว่า “ต้องเห็น が เท่านั้นจึงใช้ 決まる ได้”
เลือกร้านนี้แล้ว: この店に決める
ถ้าคุยเรื่องว่าจะกินร้านไหนดี คุณใช้ この店に決めました。 ได้
Kono mise ni kimemashita.
ตัดสินใจเลือกร้านนี้แล้ว
に ในประโยคนี้ชี้ตัวเลือกที่เลือกลงไป ต่างจาก 店を決めました。 (Mise o kimemashita.) ที่บอกว่าเลือกร้านได้แล้ว แต่ยังไม่ได้บอกในประโยคว่าร้านไหน
อย่าเปลี่ยน に เป็น を ใน この店に決めました โดยคิดว่า 決める ต้องตามหลัง を เสมอ โครงสร้าง สิ่งที่ต้องกำหนดを決める กับ ตัวเลือกに決める ใช้เล่าเรื่องคนละส่วน
หากอยากบอกเพียงว่าตั้งใจจะไปร้านนี้ แต่ยังไม่ได้เลือกลงตัว ความตั้งใจกับแผนที่กำหนดไว้เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ดู つもり กับ 予定 แทนการใช้คำว่า 決めた เพื่อทำให้แผนดูแน่นอนกว่าข้อมูลจริง
“กำหนดแล้วหรือยัง?” ถามผลก่อนถามคน
集合場所はもう決まりましたか。
Shūgō basho wa mō kimarimashita ka.
จุดนัดพบกำหนดแล้วหรือยัง?
いいえ、まだ決まっていません。
Iie, mada kimatte imasen.
ยัง ยังไม่ได้กำหนด
ถ้าคุณเป็นคนรับหน้าที่เลือก แต่ยังไม่ได้เลือกเอง ตอบให้ตรงมุมได้ว่า まだ決めていません。 (Mada kimete imasen.) — ฉันยังไม่ได้ตัดสินใจเลือก ประโยคนี้พูดถึงงานที่ตัวเองยังไม่ทำ ไม่ได้ยืนยันว่าทุกคนที่เกี่ยวข้องยังไม่มีข้อสรุปเสมอไป
もう決まっています。 (Mō kimatte imasu.) บอกว่ามีข้อสรุปอยู่แล้ว ส่วน 今、決めています。 (Ima, kimete imasu.) ในบริบทที่กำลังเทียบร้าน หมายถึงกำลังตัดสินใจอยู่ ไม่ควรแปล ています ของทั้งสองคำว่า “กำลังทำอยู่” เหมือนกันโดยไม่ดูบริบท
วันเปลี่ยนได้ ไม่ใช่คำรับประกันตลอดไป
เมื่อได้ยินว่ากำหนดแล้ว คุณรู้ว่ามีข้อสรุป ณ ตอนที่พูด ไม่ได้รู้จากคำว่า 決まった เพียงคำเดียวว่าห้ามเปลี่ยนวัน หรือจองบริการและชำระเงินเรียบร้อยแล้ว
บทสนทนาสมมติสั้น ๆ:
A：日にちはもう決まった？
Hinichi wa mō kimatta?
วันกำหนดแล้วหรือยัง?
B：うん、土曜日に決めた。店はまだ決まっていない。
Un, doyōbi ni kimeta. Mise wa mada kimatte inai.
อืม เลือกวันเสาร์แล้ว แต่ร้านยังไม่ได้กำหนด
ประโยคนี้แยกข้อมูลที่ตกลงแล้วกับส่วนที่ยังค้างอยู่ เมื่อพูดว่าเลือกวันเสาร์ ไม่จำเป็นต้องแถมว่าร้านก็ตกลงแล้วด้วย ถ้าจะเล่า “ตัดสินใจว่าจะทำอะไร” ด้วยกริยาทั้งวลี ค่อยเรียน ことにする กับ ことになる บทนี้ไม่ได้แทนที่บทเรื่องรูปไวยากรณ์นั้น
ลองแยกผู้เลือก กับสิ่งที่ลงตัวแล้ว
- อยากบอกว่ามีข้อสรุปเรื่องจุดนัดพบ แต่ไม่เน้นว่าใครเลือก ควรพูด 集合場所が決まりました หรือ 集合場所が決めました?
- “ฉันเป็นคนกำหนดวัน” ควรเติม 決まりました หรือ 決めました ใน 私が日程を＿＿?
- ตัดสินใจเลือกร้านนี้แล้ว ควรใช้ この店に決めました หรือเปลี่ยน に เป็น を เพราะเห็นคำว่า 決める?
- เพื่อนหลายคนคุยกันจนวันลงตัวแล้ว ใช้ 日程が決まりました ได้ไหม หรือ 決まる ใช้ไม่ได้เมื่อมีคนเกี่ยวข้อง?
เฉลย: 1 ใช้ 集合場所が決まりました; 2 ใช้ 決めました เพราะ 私 เป็นผู้กำหนดและ 日程 เป็นสิ่งที่กำหนด; 3 ใช้ この店に決めました เมื่อชี้ตัวเลือกที่เลือก; 4 ใช้ได้ 決まる มองผลที่ลงตัว ไม่ได้ปฏิเสธว่ามีคนตัดสินใจอยู่เบื้องหลัง
ครั้งต่อไปที่คุยเรื่องนัด ลองเลือกพูดสองส่วนให้ตรงข้อมูล: ส่วนไหน 決まった แล้ว และส่วนไหนตัวเองยัง 決めていない ไม่ต้องจำแค่ว่าทั้งคู่แปลว่า “ตัดสินใจ” เลือกบทฝึกต่อที่ ศูนย์รวมเรียนภาษาญี่ปุ่น
公式出典
ตรวจสอบ: 30 กันยายน 2026 — 国立国語研究所 日本語・インドネシア語辞書 決まる และ 決める ใช้ตรวจคำกริยาคู่ 自動五／他動下一 ความหมายพื้นฐานเรื่องข้อสรุปกับการกำหนด และโครงสร้าง を決める／に決める ตัวอย่างนัดวัน ร้านอาหาร บทสนทนา แบบฝึกหัดและคำอธิบายไทยเรียบเรียงใหม่ ไม่คัดตัวอย่างหรือภาพจากพจนานุกรม บทนี้จำกัดเรื่องการตัดสินใจกำหนด ไม่ครอบคลุมสำนวนกีฬา・เสื้อผ้า หรือ に決まっている ทุกแบบ
